Dhiifamaa naf godhi anatu ajjeessee! Garaa kana qabdaa? waaqayyoo nama hundaaf haa kennuu!

God Sees the Truth, But Waits/ Waaqayyo Dhugaa hin Arga, Garuu Guyyaa Eega!

Ivan Demitrich Aksinoov, magaalaa Vilaadmir keessatti dargaggeessa hojii daldalaatiin milkaa’e, ijoollee lamaafi, haadha warraa isaa waliin jireenya gammachuu qabu jiraatu ture.

Aksinoov, nama tapha jaallatuu fi akka itti taphatanis kan beeku, wellisuu baayyisee kan jaallatu, nama hundumtuu kabajuudha.
Erga fuudhee bultii dhaabbatee as darbee darbee malee, dhugaatii dhuguu dhaabeera.

Waktii gannaa keessa, guyyaa tokko, gara magaalaa Nizanii deemuuf qophaahuu eegale. Maatii isaatti nagaa dhaamee deemuuf gaafa ka’u, haati warraa isaa, Ivan Demitrich jettee maqaa isaa wasmuun, eda halkan abjuu hin taane sirratti waanin abjoodheef har’a hin deemin jechuun itti himte.

Gara magaalaa gaafan bahu, akkan mana dhugaatiitti hin gorre sodaatteetuu? ..jechuun itti qoose.

Haati warraa isaa, waan na sodaachise hin beeku, ani kanin beeku abjuu jibbisiisaa arguu kiyyadha.
Abjuu kiyyaanis, gara magaalaa hogguu as deebitu, haguuggii mataakee gaafa ofirraa fuutu,rifeensikee diimateen arge jetteen.

Aksinoov seequun, kun abjuu milkii qabuudha. Meeshaan qabu hundumaa gurguradhee akkuman xumureen, kennaa adda tae qabadhee yoon siif dhufuudhaa baadhe, na taajjabi ittiin jedhe…
Maatii isaattii nagaa dhaamee, imala isaa eegale……

Walakkaa imala isaattiitt, daldalaa kanaan dura beeku argachuun, waliin taphachaa erga imala itti fufanii….galgala aduun itti dhiinaan gara hooteela tokkootti goranii boqotan. Irbaata waliin nyaachuun, gara kutaa ciisicha wal maddii qabataniitti seenan.
Aksinoov, barii lafaa dafee ka’uu waan jaallatuuf, saafaan utuu hin gubin qabbana ganamaatiin imala isaa itti fufuu waan barbaadeef…Nsmicha gaarii isaaf oofuun faradoolee isaa deemsaaf akka qopheessu ajaje.
Gara abbaa hootelichaa deemuun, herrega kaffalee imala isaa itti fufe.
Km 25 akkuma imaleen, faroodoolii nyaata nyaachisuuf dhaabate. Hanga faradooleen isaa sooratanitti, gara mana shaayii tokkootti goruun, shaayii dhugaa, gitaara isaa baasuun taphachuu eegale….
Sagalee kottee faradoolii hordofuun, ajajaan poolisii loltoota lama waliin isa biraan bahe.
Gara Aksinoovitti dhiyaachuun, eenyummaa isaafi yoom akka dhufe gaafate. Aksionov kan gaafatame hundumaaf erga deebii kennee, Poolisoota sana akka shaayii dhuganiif kabajaan gaafate.
Ajajaan poolisii sun garuu, gaaffilee qaxxaamuraa gaafachuu itti fufe…

Eda halkan eessa bulte?
Qofaakee turtee? Yks daldaalaa kan biraa faana? Daldaalticha ganama barii kana argitee jirtaa? Mana keessa boqotte keessaa utuu hun bari’iin maalif baate?
Aksinoof gaaffiin kun hundumtuu maaliif akka isaaf dhiyaatu, beekuu baatus, gaaffii hundumaaf deebii kennee ture. Garuu maalif gaaffii qaxxaamuraatiin akkas na gaafatta? Ani nama hojii daldalaatiif deemu waanin ta’eef gaaffii kana hundumaa na gaafachuunkee sirrii natti hin fakkaatu….
Ajajaan poolisichaa loltoota isa waliin jiran ofitti waamuun, ani ajajaa poolisii ganda kanaati.
Kanin si gaafadhuufis, halkan edaa daldaalaa ati waliin turte, kutaa keessa bule keessatti qalamee argamuu isaatiifi… Qorannaa sirratti gaggeessuu qabna…..
Ajajichi Boorsaa Aksnoov akka sakattaa’amuuf loltoota sana ajaje….
Borsaa isaa keesaaa, Aalbee baasuun, aalbeen kun kan eenyuuti?…jechuun itti iyye….
Aksinoov, aalbeen dhiigaan cuuphame borsaa isaa keessaa yeroo bahu, ijasaatiin waan argeef, sodaan jireenya isaa weerare.
Aalbee kana irratti, dhiigi akkamitti argamuu danda’e jechuun poolisichi jabeessee gaafate.
Aksinoov deebii kennuuf yaalus, afaanii baasuun itti ulfaachaa…Anii…anii…anii ..hin beeku..kankoo miti..jechuun giinga’e.
Ganama kana, daldalaan ati eda waliin turte, siree isaarratti, qalamee argameera…. kan kana gochuu danda’u si qofadha. Manichi keessaan cufamee waan jiruuf, namni tokkoyyuu keessa hin turre. Cuupheen dhiigaan laaqame kunis qalqallookee meessatti argameera. Sodaafi haalli fuulakees sirraa beeksisa. Akkamitti akka ajjeesteef, maallaqa meeqa akka fudhatte natti himuu dandeessaa?? jechuun ajajaan poolisichaa isa gaafate.

Aksinoov garuu, eda halkan erga shaayii waliin dhuganii,akka hin argineefi, maallaqa mataa isaatii, ruubili kuma saddeet malee akka isa harka hin jirreefi gocha suukanneessaa kana akka hin raawwanne kakachuun dubbate….
Ajajaan poolisichaa Aksinoov akka hidhamuuf, loltoota isa waliin jiranitti ajaja dabarse….
Qorannaaf gara waajjira poolisii Vilaadmiir, lafa inni itti dhalateetti geessan..

Kanaan dura, amala gaarii akka hin qabnee, yeroo isaa baayyee mana dhugaatitti akka dabrsu, erga fuudhee garuu, amala kana hundumaa dhiisee nama gaarii akka ta’e jiraattotni naannoo isaa Poolisootatti himan.

Adeemsi murtii isaa itti fufuun, yakka ajjeechaafi saamichaatiin himatame. Haati warraa isaa abdii kutannaa cimaa keessa waan seenteef isa kamiin amanuun akka isheerra jiru hin barin jirti.

Mucaa ishee harma hoossiftuufi ijoollee ishee hunda waliin gara lafa abbaan manaashee itti hidhamee jiruuttii imalte……
Abbaan warraa ishee, uffannaa mana hidhaa uffachuun, harkaafi miila isaa cancalaan hidhamee, warra hidhaman gidduutti gaafa argitu ofwal’aaluun kuftee, erga baayyee turtee ofbarte……..
Ijoolleeshee hundumaa faana, gara isaatti dhiyaachuun isa cina gadi teesse….
Abjuu abjoottee turte irra deebitee itti himuun, maaltu akka isa mudate gaafatte…. Innis waan uumame hundumaa utuu jin hambisin isheetti hime…..kanaaf maal wayya jechuun gaafatte?
Namni yakkasaa malee hidhamuusaaf mooticha fuulduratti, oliyyannoo akka fudhattuuf haadha warraa isaatti hime…Isheenis Mootii duratti dhiyaattee ol iyyannoo dhiyeessitee akka turteefii, mootichi komii ishee utuu hin ilaalin dhiisuu isaa itti himte… Aksinoov deebii utuu hin kennin boquu isaa cabsuun lafa ilaale…
…..Abjuu kiyyaan rifeensikee diimatee arguun kiyya akkasumaan hin turre.
Ni yaadattaa…?
Guyyaa sana imala eegaluun sirra hin turre…jetteen…

Harka isheetiin rifeensa isaa qaqqabachaa…haadha warraakee dhugaa jiru hin dhoksin…dhuguma si mitii kan ajjeese? jechuun gaafatte…..
Atis na shakkitee?, jechuun maddii isaarra imimmaan lakkuu lakkuun citee bu’e…
Gidduutti…Haati warraafi ijoolleen isaa akka deemaniif poolisiin dhufee isaan ajaje…
Aksinoov yeroo dhumaaf maatii isaatti nagaa dhaame.
Haati warraa isaa isa shakkuun abdii kan kutate, Waaqni qofti, akka beeku, ol iyyannoos fudhachuu kan qabu gara isaattii ta’uu qofa amane… isaan alatti dhiifama kan godhu hin jiru jechuun ofitti dubbate….
Aksinoof, adabbii reebichaa itti murtaa’e erga fudhatee, madaan isaa akka qooreen gara hidhamtootni albuuda baasani hojii humnaa itti hojjetan saaybeeriyaattj geeffame.

Aksiinoov Waggaa 26f cabbiifi dilalla mana hidhichaa keesaaa utuu hin bahin dabarse….
Rifeensi isaa arri baase, kolfi isaa durii ni bade, ni dhaabata, suuta jedhee tarkaanfata, kan dubbatu muraasa, baayyisee kadhachuun ala, ala tokkoof kolfee hin beeku….
Hojii ogummaa harkaa achi keesaatti bareen, maallaqa argatee Kitaaba “ifa qulqullootaa” jedhu bitate. Mana sagadaa mana hidhichaa keessa jiru keesaattis namootaaf ni dubbisaaf ture. Hoggantootnifi ajajooti Mana hidhichaa, baayyee isa jaallatan….
Hidhamtootnis dhimma dhuunfaafis haa tau, dhimma iaanii hundaaf, ajajjoota mana hidhaa dubbisuu kan barbaadan karaa Aksinoov ture.
Ajajjoonni mana hidhichaas, hidhamtoota gidduutti wal dhabdeen yoo uumame, odeefannoo dhugaa kan argatan karaa Aksinoovdha.
Aksinooviif odeeffannoon karaa maatii isaa dhufuuf waan hin jirreef, haati warraa isaafi ijoolleen isaa akka lubbuun jiran wanti beeku hin jiru ture.

Guyyaa tokko hidhamtootni haaraan dhufanii, isaanitti dabalaman. Hidhamtootni turanis, eessaa akka dhufaniifi maalif akka akka hidhaman wal gaafachuu eegaln.
Akkuma warra kaanii, Aksinoov hidhamtoota haaraa dhufan cina taa’uun, waan isaan dubbatan, boquu isaa cabsuun dhaggeeffata…
Hidhamtoota haaraa dhufan keesaaa tokko, dheeraa, qaama furdaa kan qabu akkuma warra kaanii maalif akka hidhame isaanitti himaa ture…

Kanin hidhame, yakka hannaatiini. Farda hatte naan jedhan, ani garuu hin hanne, fardi isaan hatte naan jedhan kan hiriyyaa kiyyaati, akkan deebiseef itti himus didanii asitti na darban….. itti fufuun…
…Tibba tokko garuu balleessaa cimaa balleesseen tur. Yeroo dheera duradha….yeroos ture gara kanatti ergamuu kanin qabu… yeroo sanatti garuu qamni na shakke hin turre… Amma garuu gara kana kan na fidan ofumaati… Kanaan duras garuu mana hidhaa kana tureera, taus baayyee utuu hin turinan bahe….

Eessarraati kan dhufte….hidhamaa tokkotu isa gaafate….
Magaalaa Vilaadmir irraati, maatiinkoo achiidha kan jiran..
Maqaankoo Makar Semyonich jedhama…….
Aksinoov boquu isa suuta olqabachuun….
Semyonich…mee natti himi, Waa’ee maatii daldaalticha, Magaaraa Vilaadmir, kan Aksinoov jedhamuu waan beektu qabdaa? Lubbuudhaan jiruu? Beektaanii? Jechuun gaafate…

Sirriittin beeka malee….Maatiin Aksinoov sooreessa taa’anis, abbaan isaanii mana hidhaa kana keessa jira. Akkuma keenya cubbamaa natti fakkaata….jedhe Semyonich….

Abbaa keenya isinimmoo akkamittiidha kan as dhuftan jechuun…Semyonich..Aksinooviin deebisee gaafate..
Aksinoov, gaafa dubbatu ariifachuu hin barbaadu,..suuta jechuun, ….
Ani cubbuu kiyyaaf ergan hidhamee waggaa 26 guutee jira jechuun deebiseef..

Maal balleessitee?….
Aksinoov kan deebiseef garuu, waan naaf maluufi kan hidhame, kan jedhu qofa ture… waan dabalataa biraa hin dubbanne…
Garuu hiriyyaan Aksinoov, Aksinoov karaa dabaatiin haqni isaa dabee, akkamitti gara mana hidhaa saaybeeriyaa akka dhufe hundumaa Makar Semyonichtti hime…
Makar Semyonich…Kan yeroo dhagaye, gara Aksinoovitti dhiyaachuun, jilba isaa rurrukutaa…
Kun baayyee waan nama dhibuudha…baayyee raajiidhas. Suuta isaatti Itti dhiyaachuun..natti dulloomte jechuun ajaa’ibsiifannaan itti hasaase…
Maaltu akka isa raajeffachiiseefi, kana dura Aksinoviin eesaatti akka isa beeku, hidhamtootni kaan isa gaafatan. Ta’us Makar Semyonich xiqqoo callisuun …..asitti wal arguun keenya waan baayyee nama dhibuudha, obbolootakoo kan jedhu qofa gaaffii isaaniif deebii kenne…..
Aksinoov dubbiin inni dubbatee shakkii keessa isatti waan uumeef, nama isa ajjeese beekaa laata jechuun yaade….
……..Semyonich, tarii waa’ee dhimmichaa dhaggeessettaa? Ykn kanaan dura na beekta turtee? Jedhee gaafate Aksinoov..
…Akkamittin dhagahuu dhaba…oduun isaa magaalaa keessa bakka hundumaa guutee ture mitii??? Garuu yeroon isaa bayyee dheeraa waan ta’eef oduusaa hundumaa dagadheera….
Tariii….Daldaalticha eenyu akka ajjeese dhageesseettaa?? Jechuun Aksinoov isa gaafate…
…Aalbeen dhiigaan laaqame, qalqalloo isaa keesaatti nama argame ta’uu qaba jechuun ….Semyonich kokkolfaa isaaf deebise…..
….Albee sana qalqalloo namichaa keessa kan dhokse nama biraa ta’us, hamma hin qabamnetti hattuu miti akkuma jedhamu sanadha……
Guyyaa sana hirriba akkamii , rafteeti kan namni biraan aalbee ittiin nama ajjeese qalqallookee keesa gochuu kan danda’u, kana gaafa inni godhu, hirriba irraa dammaquutu sirra ture….
Aksinoov haasaa Makar Semyonich kana gaafa dhaga’u, daldalticha kan ajeesa isuma akka ta’etu itti dhagaayame….
Halkan sana hirribi ijasaatti hin dhufne, guyyaa itti haadha warraa isaarraa adda bahe, ijoolleewwan isaa daa’imummaa isaaniitti dhiisee mana hidhaa seene, jereeny mana hidhaa, reebicha isarra gahe, umurii isaa malee dulloomuu isaafi waggaa 26 guutuu mana hidhaa keessa turuu isaa yaadatee,hirribi utuu ijasaatti hin dhufun bule….

Kana hundumaa yaaduun dhiphina isaa waan dabaleef, ofiisàa ajjeesuuf qophaayee ture….
Kun hundumtuu, hojii nama hammeenyaan guutamee Makar Semyonich kanaati jedhee yaaduun, Aksinoov, ofisaas miidhee ijaa baafachuu baayyee barbaade.
Halkan guutuu irra deddeebiin kadhannaa godhatus, nagaa guutuu argachuu hin dandeenye……
Haalota kanaan guyyootni kudhashan darbanis, Aksinoov halkan halkan rafuu hin dandeenye…
Maal gochuu akka qabu, wallaaluu isaatin guyyoota baayyee dhiphinaan dabrse…
Guyyaa tokko, gara kutaa ciisichaa hidhamtootatti hogguu imalu, sireewwan hidhamtootni ciisan jalaan boolla qotamee jiruufi, biyyoo afamaee jiru arge…. Waan isaa baruufis dhaabatee ilaale….
Akka tasa, Makar Semyonich,boolla qotamaa jiru keessaa achii ol bahuun, Aksinoov utuu dhaabatuu arge….
Makar Semyonich mana hidhaa cabsee bahuuf gocha guyyaa guyyaatti gochaa jiruudha.
Waan aragite kana, eenyuttuu akka hin dubbanne, ana faana miliquu dandeessa. Dabarsitee yoo dubbatte garuu hamma lubbuunkoo darbutti waan na reebaniif, isa dura anatu si ajjeesa jedhe Semyonich….
Aksinoov Diina isaa of fuulduratti ilaaluun aariin guddaan isatti dhagaayamaa,ani asii miliquu hin barbaadu. Atis ana ajjeesuun sirraa hin eegamu.

Erga ana ajjeeftee tureera.

Waan ati hojjecha jirtu kana dubbachuufis dubbachuu dhiisuus nan dandaa’a. Akka waaqayyo na abboomeedha kan ani godhu.
Borumtuu isaa hidhamtootni gara mana hidhaa hoggaa deeman, eegdota keessaa tokkko, karaa hidhamtootni irra deeman irraa, hidhamaan tokko, faana isaa irra biyyoon akka jiru hubachuun kutaan hidhamtoota akka sakataa’amu ta’e..

Hoogganaan mana hidhichaas, boollicha eenyu akka qote, isaan gaafate. Hundumti isaanii waan beekan akka hin qabne dubbatan.

Hamma du’a lubbuutti akka reebamu waan beekaniif Makar Semyonichiin dabarsanii kennuu hin barbaanne….
Dhumarratti ajajaan mana hidhichaa, gara hidhamaa baayyee amanamuutti, gara Aksinoovitti galagaluun…Ati nama dhugaati, waan beektu na hin dhoksitu, jechuun eeenyu boollicha akka qote gaafate….
Makar Semyonich dhimmichi akka isa hin ilaallanneeti, kan ilaalu gara ajajaa mana hidhichaa malee, gara Aksinooviin hin turre…

Harkaafi hidhiiwwan isaa roma’aa jiru, yeroo murtaa’eef utuu homaa hin dubbatin sammuu isaa waliin wal’aansoo wal qaba ture.
.”..nama jireenyakoo baleesse maalifiidha kanin dabarsee hin laatneef….dhiphinan dhiphadhe hundumaaf karaa kana gatii isaa haa argatu…… garuuu yoon dubbadhemmoo, reebicha hamaadhaan, lubbuu isaa foon isaattii gargar baasu….kanumarrattimmoo shakkiinkoo dogoggora ta’uu mala… Miidhamuun isaammoo anaaf faayidaa maalii qaba?…

Dhugaa isaa nutti himi…Eenyuudha kan boolla kana qote jechuun ajajaan mana hidhichaa irra deebiyuun isa gaafate…
Aksinoov, yeroo muraasaaf gara, Makar Semyonich ilaaluun….Gooftaakoo, abaluudha jechuu hin danda’u. Akkan dubbadhu waaqayyo na hin abboomne. Akka barbaaddan na gochuu dandeessu, harka keessan keessan jira jechuun deebiseef……. Ajajaan mana hidhichaa kallattii baayyeen yaalus, Aksinoov waan amma dura dubbaterraa adda dubbachu hin dandeenye..
Dhimmichis utuu hin beekamin akkasumatti hafe. …
Halkanuma sana, Aksinoov siree isaarra utuu ciisaa jiruu, suuta deema dhufuun namni ta’e siree isaa irra gadi taa’e…

Duukkana keesaa, ta’us namni dhufee taa’e Makar Semyonich ta’uu isaa hubate….
Gama kiyyatti maaltu si hafnaan immoo dhufte? Jechuun itti iyye…
Makar Semyonich akkuma callisetti jira…

Aksinoov lafa ciisee olka’ee taa’uun, maal barbaaddeeti…deemi narraa…kana ta’uu baannaan, poolisootan sitti waama jechuun itti iyye…

Makar Semyonich garuu achi hin mittiqne….

Aksinoov irratti gugguufuun, Ivan Demitrich, dhiifama naaf godhi…jechuun boo’uu eegale…

Maal waan na gooteef…jedhe Aksinoov..

Daldaalticha kan ajjeese, Aalbee sanas qalqallookee keessa kan kaa’e anadha….Siinis ajjeesuudhaaf yaadeen ture…ta’uus ala irraan sagalee akkan dhagayeen, qalqallookee keesaa kaa’uun karaa foddaa utaaleen miliqe…
Aksinoov akkuma cal jedhetti jira . Maal dubbachuun akka isarra jirus hin barre.

Makar Semyonich siree irraa bu’uun, lafa jilgeenfatee, …Ivan Demitrich. dhiifama naaf godhi jaalala Waaqaaf jedhii dhiifama naaf godhi Daldaalchi kan ajjeese ana akka ta’e dubbadhee, jecha kiyyas poolisiif laadhee, ati gara maatii keetti deemi…

Siif dubbachuun ni salphata ta’a.
Ani garuu, iddoo yakkakee adabbii fudhadhee waggaa 26 guutuu dhiphina kana hunduma fudhe….
Amma garuu essa jedhee.. garamittis deemu…

Haati warraakoo duuteetti…ijoolleenkoos na dagataniiru, bakkan itti deemu hin qabu, jechuun sagalee gaddaan guuteen dubbate…
Makar Semyonich bakka jilgeenfatee ol hin jenne….
Ivan Demitrich….dhiifama…dhiifama…dhiifama naaf godhi jechuun boo’icha itti fufe…

Ati ammumayyuu naaf gadditee, balleessakoo utuu beektuu dabarsitee ana hin kennine.adabbii reebicha sanaa utuun fudheeyyuu, dhukkubbiin isaa hamma kana ta’ee natti hin dhagaayamu ture…
Waaqaaf jedhiitii dhiifama naaf godhi.

Aksinoov, dhiphinaa Makar Semyonich keesaa seene gaafa hubatu waliin boo’u eegale…

Lapheen Aksinov gammachuudhaan guutame….Manaafi maatii yaaduunis sammuu isaa keessaa badeera… mana hidhaatii bahuunis fedhii isaa baayyee waan hin turreef….

Yeroon dhumaa sun akka geessu turte abdiidhaan kan inni yeroo dheeraaf eeggachaa ture…..

Makar Semyonich ,yakkicha akka ofii rawwaate, jecha isaa kenne….

Ta’us Aksinov akka mana hidhaarraa bahuuf, xalayyaan gaafa isaaf dhufu, hafuurri isaa foon isaattii gargar baate turte.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *